Sürücü yok ama insan her otonom yolculuğu hâlâ izliyor
15.000 km’den fazla testin ardından iki havalimanı servisi sürücüsüz ve güvenlik görevlisiz çalışıyor — ancak insanlar araçları uzaktan izlemeyi sürdürüyor.
Sürücü kabinden çıkarıldı — ama insan sistemden tamamen çıkmış değil. Zürih Havalimanı’ndaki iki elektrikli WeRide servisi 15.000 km’den fazla testin ardından Seviye 4’e geçti: artık araçlarda ne sürücü ne de güvenlik görevlisi bulunuyor. Kontrol yalnızca başka bir yere taşındı — operatörler araçları Remote Cockpit üzerinden izliyor ve gerektiğinde müdahale edebiliyor.
İşin kritik noktası da burada. Sistemin tamamen “insan kontrolü olmadan” çalıştığını söylemek için henüz erken. Buna karşılık otomasyonun pratik faydası şimdiden görülüyor: gelecekte tek bir operatör aynı anda birden fazla otobüsü denetleyebilecek. Ortadan kalkan insan değil, her serviste ayrı bir sürücü bulundurma zorunluluğu.
Şimdilik otonom araçlar son derece kontrollü koşullarda çalışıyor. İki RoboBus, havalimanında uçakların taksi yollarıyla kesişmeyen sabit bir hizmet güzergâhını takip ediyor. Bu aşamanın ilk sürüşleri tamamen yolcusuz gerçekleştiriliyor. Yaklaşık dört haftalık testlerin ardından çalışanların yeniden araçlara alınması planlanıyor — bu kez içeride bir güvenlik görevlisi olmayacak. Pilot projenin 2026 sonuna kadar sürmesi öngörülüyor.
Ancak Seviye 4, otobüsün kendi başına istediği her yere gidebileceği anlamına gelmiyor. Sistem yalnızca önceden belirlenmiş koşullarda ve sınırlı bir bölgede sürücüsüz çalışabiliyor. Seviye 4’ü, otonominin böyle bir operasyon alanına bağlı olmaması gereken Seviye 5’ten ayıran temel fark da bu.
Zürih, insanı kabinden çıkaran tek Avrupa projesi de değil. Pony.ai ve Verne, 10 Eylül’de Zagreb’de 22 km’lik bir rotada davetli yolcularla tamamen sürücüsüz test sürüşlerine başladı; araçta operatör ya da başka personel bulunmuyor. Yine de bu hâlâ bir test aşaması, tamamen sürücüsüz ticari bir hizmet değil. Zürih Havalimanı için sıradaki net kilometre taşı yaklaşık bir ay sonra gelecek: RoboBus’un çalışanları yeniden, fakat araçta güvenlik görevlisi olmadan taşımaya başlaması bekleniyor.