Kanada’da üretilen otomobillerin dörtte üçünden fazlasını sadece iki şirket yapıyor: Toyota ve Honda. İşte tam da bu yüzden, Kanada’da üretilen araçlara uygulanan ABD gümrük vergisinin mevcut %25’ten %50’ye çıkma ihtimali, en fazla bu iki Japon devini vurabilir. Reuters’ın taze analizi bunu ortaya koyuyor.
Honda özellikle savunmasız görünüyor. Barclays tahminlerine göre, Kanada’da üretilen araçlar 2025’te markanın ABD’deki tüm satışlarının neredeyse dörtte birini oluşturdu. Toyota’da bu oran daha düşük — %17 — ama yine de diğer büyük üreticilerin hepsinden yüksek.
Ve bunlar ikinci sınıf modeller değil. Toyota, Kanada’dan ABD’ye RAV4 ihraç ediyor, Honda ise CR-V. Her iki crossover da Amerikan pazarının en çok satan araçları arasında. Kanada otomotiv sektörü toplamda yılda yaklaşık 1,2 milyon araç üretiyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Kanada yapımı araçlara uygulanan gümrük vergisini 1 Ocak 2027’den itibaren %50’ye çıkarma niyetini açıkladı. Şimdilik bu sadece bir açıklama — yürürlüğe girene kadar ticaret koşulları henüz değişebilir. Şu anda %25 oranında vergi geçerli ve CUSMA gerekliliklerini karşılayan araçlar için Amerikan değer payı ayrı bir rejime tabi.
Ne Toyota’nın ne de Honda’nın elinde kolay bir çözüm var. Teorik olarak üretimin bir kısmı ABD fabrikalarına kaydırılabilir. Ancak Reuters gerçek sınırlamalara dikkat çekiyor: ABD pazarı için üretilen araçlar yerel gerekliliklere göre tasarlanıyor ve diğer fabrikalar zaten kapasitelerinin sınırına yakın çalışıyor olabilir.
Honda, ABD pazarına yönelik CR-V üretiminin bir kısmını zaten Ohio’ya taşıdı — ama Kanada fabrikası ABD’ye araç ihraç etmeye devam ediyor. Toyota ise tam tersini yapıyor: nesil değişiminin ardından RAV4 üretimini artırıyor. Kanada’daki tüm hacmin taşınması, bu yüzden basit bir lojistik düzenleme değil, tüm üretim ağının köklü bir şekilde yeniden yapılandırılması anlamına gelir.
Pelham Smithers Associates analisti Julie Boote, %50’lik gümrük vergisi kalıcı olursa Toyota ve Honda’nın Kanada’daki bazı montaj hatlarını kapatmak zorunda kalabileceğini dışlandırmıyor. İşi daha da zorlaştıran bir başka nokta var: ABD, Japon üreticiler için kritik bir pazar olmaya devam ediyor — aynı zamanda Avrupa, Güneydoğu Asya ve Latin Amerika’da çinli elektrikli araç üreticileri karşısında zemin kaybediyorlar.
Toyota, geçen mali yılda ABD gümrük vergilerinin maliyetini yaklaşık 1,4 trilyon yen, yani 8,8 milyar dolar olarak zaten hesapladı. Aynı zamanda şirket, önümüzdeki beş yılda ABD üretimine 10 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planlıyor.
Yani olası %50, gümrük tarifesindeki bir satırdan ibaret değil. Toyota ve Honda için tehlikede olan, on yıllarca sürede kurulmuş bir sistem: Kanada’da üret, ABD’de sat. Belirsizlik ne kadar uzarsa, bu sistemi yeniden kurmanın maliyeti de o kadar artacak.
